“Energierekening uitgelegd: zo is je rekening opgebouwd in 2026”
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
Je energierekening bestaat uit meer dan alleen wat je leverancier vraagt voor stroom en gas. Energiebelasting, netbeheerkosten, heffingskorting, vastrecht, het staat er allemaal op, maar wat betekent het precies en hoeveel betaal je er in 2026 voor? In dit artikel splitsen we elk onderdeel apart uit, zodat je precies begrijpt waar je geld naartoe gaat. We sluiten af met een volledig uitgewerkt rekenvoorbeeld voor een gemiddeld huishouden.
Wil je daarna weten hoe je de rekening zelf omlaag brengt? Lees dan 15 bewezen tips om je energierekening te verlagen.
- ~60%, Leveringstarief stroom en gas (aan je leverancier)
- ~25%, Energiebelasting (aan de overheid, na aftrek heffingskorting)
- ~10%, Netbeheerkosten (aan je netbeheerder)
- ~5%, Btw 21% (aan de overheid)
Percentages zijn indicatief voor een gemiddeld huishouden (3.500 kWh + 1.500 m³). Het exacte aandeel verschilt per verbruik, contractvorm en leverancier.
Anatomie van een Nederlandse energierekening 2026
Een Nederlandse energierekening bestaat uit twee lagen: wat je leverancier in rekening brengt en wat je netbeheerder in rekening brengt. Je ontvangt van beide partijen een apart overzicht, al zetten sommige leveranciers alles op één gecombineerde nota.
De leveranciersrekening bevat:
- Leveringstarief stroom (per kWh)
- Leveringstarief gas (per m³)
- Vastrecht stroom en gas (vaste maandkosten)
- Energiebelasting stroom en gas (door de overheid opgelegd, geïnd via leverancier)
- Heffingskorting (korting op de energiebelasting, ook via leverancier verrekend)
- Btw 21% over alle bovenstaande posten
De netbeheerderrekening bevat:
- Transportkosten stroom en gas
- Meettarieven (slimme meter)
- Systeemdienstentarief
- Btw 21%
Samen maken deze posten je totale energierekening. Hieronder lopen we ze één voor één langs met de actuele 2026-bedragen.
Component 1 Leveringstarief stroom (€/kWh)
Het leveringstarief voor stroom is wat je leverancier rekent voor elke kilowattuur (kWh) die je verbruikt. Dit is het tarief dat je het vaakst terugziet in reclames en vergelijkers. In 2026 liggen de kale leveringstarieven voor stroom bij vaste contracten tussen € 0,12 en € 0,16 per kWh (excl. belasting en btw).
"Kaal" betekent: alleen het leveringsgedeelte, zonder energiebelasting en btw. Wat je uiteindelijk per kWh betaalt is hoger, zie het rekenvoorbeeld verderop.
Het leveringstarief hangt af van:
- Contractvorm: vast, variabel of dynamisch. Bij een dynamisch contract schommelt het tarief per uur mee met de beursprijs.
- Looptijd: langere contracten hebben soms een iets lagere prijs als zekerheid voor de leverancier.
- Leverancier: prijsverschillen tussen leveranciers kunnen oplopen tot €200,€400 per jaar bij gemiddeld verbruik.
Vergelijk actuele leveringstarieven via onze stroomprijzen-pagina.
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
Component 2 Leveringstarief gas (€/m³)
Voor gas betaal je een leveringstarief per kubieke meter (m³). In 2026 liggen de kale leveringstarieven voor gas bij vaste contracten tussen € 0,55 en € 0,70 per m³ (excl. belasting en btw). Dit is lager dan in de crisisjaren 2022,2023, mede door de gedaalde gasprijzen op de groothandelsmarkt (april 2026: ~€ 44/MWh).
Net als bij stroom geldt: het kale leveringstarief is slechts een deel van wat je per m³ betaalt. Energiebelasting en btw komen er nog overheen. Bij een gemiddeld huishouden dat 1.500 m³ gas per jaar verbruikt, maakt het leveringstarief ruwweg 40,45% uit van de totale gaskosten.
Component 3 Vastrecht stroom en gas (€/maand)
Naast de variabele tarieven per kWh en m³ betaal je een vast bedrag per maand, het zogeheten vastrecht. Dit dekt de administratieve kosten van de leverancier: het bijhouden van je aansluiting, klantenservice en facturatie.
In 2026 betaal je bij de meeste leveranciers:
- Vastrecht stroom: € 4, € 8 per maand
- Vastrecht gas: € 4, € 8 per maand
Samen is dat € 8, € 16 per maand (€ 96, € 192 per jaar) aan vastrecht, nog exclusief btw. Sommige leveranciers hanteren één gecombineerd vastrecht voor stroom én gas.
Let op: het vastrecht staat los van de netbeheerkosten. Beide zijn vaste maandelijkse kosten, maar ze gaan naar verschillende partijen.
Component 4 Energiebelasting stroom, € 0,10854/kWh (2026)
De energiebelasting is een overheidsheffing die via je leverancier wordt doorberekend. Voor stroom geldt in 2026 een tarief van € 0,10854 per kWh in de eerste schijf (0 tot 10.000 kWh per jaar). Dit is de schijf die van toepassing is op vrijwel alle huishoudens.
Er bestaat ook een tweede schijf (10.001 tot 50.000 kWh): € 0,0916 per kWh. Die is relevant voor grootverbruikers.
De energiebelasting op stroom is al jaren de grootste overheidsheffing op je leveranciersrekening. Het tarief is vastgesteld in het Belastingplan 2026. Merk op: de vroegere Opslag Duurzame Energie (ODE) is al per 2023 opgegaan in de energiebelasting, er is geen aparte ODE-post meer op je rekening.
Component 5 Energiebelasting gas, € 0,70544/m³ (2026)
Voor gas geldt in 2026 een energiebelastingtarief van € 0,70544 per m³ in de eerste schijf (0 tot 170.000 m³ per jaar). Ook hier geldt dat vrijwel alle huishoudens in de eerste schijf vallen.
Dit is een aanzienlijk bedrag: bij 1.500 m³ jaarverbruik betaal je al € 1.058,16 aan energiebelasting op gas, nog vóór btw. Ter vergelijking: bij hetzelfde verbruik betaal je aan kaal leveringstarief gas slechts €825,€1.050. De energiebelasting overstijgt hier dus het leveringstarief.
Dit laat zien waarom gasbesparing zoveel effect heeft: elke kubieke meter minder bespaar je niet alleen het leveringstarief, maar ook de bijbehorende energiebelasting.
Component 6 Heffingskorting, € 628,96 incl. btw (2026)
De heffingskorting is een vaste korting die de overheid geeft op de energiebelasting. Elke elektriciteitsaansluiting in Nederland krijgt deze korting automatisch verrekend op de leveranciersrekening, je hoeft er niets voor te doen.
In 2026 bedraagt de heffingskorting:
- € 519,80 excl. btw per jaar (€ 43,32 per maand)
- € 628,96 incl. btw (21%) per jaar (€ 52,41 per maand)
De heffingskorting wordt per aansluiting verleend, niet per persoon. Dat betekent dat een meerpersoonshuishouden dezelfde korting krijgt als een eenpersoonshuishouden. Heb je meerdere aansluitingen (bijvoorbeeld een aparte elektriciteitsaansluiting voor een schuur), dan krijg je per aansluiting korting.
De korting compenseert een deel van de energiebelasting op stroom, maar dekt zeker niet alles. Bij gemiddeld verbruik (3.500 kWh) betaal je bruto € 379,89 energiebelasting op stroom (excl. btw), de heffingskorting (€ 519,80 excl. btw) is groter dan dat bedrag. Netto betaal je op stroom dus geen positieve energiebelasting. Op gas is de energiebelasting echter substantieel en wordt niet gecompenseerd door de heffingskorting.
Component 7 Netbeheerkosten (€ 20,€ 35/maand)
De netbeheerder is de partij die het elektriciteits- en gasnet in jouw regio beheert en onderhoudt. Je betaalt hier los voor, via een aparte rekening (of een gecombineerde nota). Netbeheerkosten zijn niet onderhandelbaar: je kunt je netbeheerder niet kiezen en ook niet wisselen.
In 2026 betaal je aan netbeheerkosten gemiddeld:
- Netbeheer stroom: € 12, € 20 per maand
- Netbeheer gas: € 8, € 15 per maand
- Totaal netbeheer: € 20, € 35 per maand (€ 240, € 420 per jaar)
Regionale netbeheerders in Nederland zijn onder andere Liander (Noord-Holland, Friesland, Gelderland), Stedin (Zuid-Holland, Utrecht, Zeeland), Enexis (Noord-Nederland, Brabant, Limburg) en Coteq/Rendo (Overijssel, Drenthe). Het exacte tarief verschilt per regio en per netbeheerder.
De netbeheerkosten stijgen de afgelopen jaren vanwege grote investeringen in verzwaring van het elektriciteitsnet, noodzakelijk voor de groei van zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen.
Component 8 Btw 21% over alles
Over alle bovenstaande posten, leveringstarief, vastrecht, energiebelasting én netbeheerkosten, wordt 21% btw berekend. Dit geldt zowel voor de leveranciersrekening als voor de netbeheerderrekening.
Btw is niet afzonderlijk verhandelbaar of te vermijden. Wel is het goed om te weten dat alle vergelijkende tarieven die je tegenkomt op vergelijkers (inclusief onze eigen energievergelijker) doorgaans worden getoond inclusief btw, tenzij expliciet anders vermeld. Controleer dit altijd bij het vergelijken.
Zakelijke gebruikers kunnen de btw doorgaans terugvorderen; particulieren niet.
Rekenvoorbeeld gemiddeld huishouden volledig uitgewerkt
Om alles concreet te maken, werken we een volledig rekenvoorbeeld uit voor een gemiddeld Nederlands huishouden met:
- 3.500 kWh stroom per jaar
- 1.500 m³ gas per jaar
- Leveringstarief stroom: € 0,14/kWh (kaal, middenprijs 2026)
- Leveringstarief gas: € 0,62/m³ (kaal, middenprijs 2026)
- Vastrecht stroom: € 6/maand, vastrecht gas: € 6/maand
Stroombrekening (leveranciersdeel)
| Post | Tarief | Bedrag/jaar (excl. btw) |
|---|---|---|
| Leveringstarief stroom (3.500 kWh × € 0,14) | € 0,14/kWh | € 490,00 |
| Vastrecht stroom (12 × € 6) | € 6,00/mnd | € 72,00 |
| Energiebelasting stroom (3.500 kWh × € 0,10854) | € 0,10854/kWh | € 379,89 |
| Heffingskorting (aftrek) | , € 519,80 | , € 519,80 |
| Subtotaal stroom (excl. btw) | € 422,09 | |
| Btw 21% | 21% | € 88,64 |
| Totaal stroom (incl. btw) | € 510,73 |
Gasrekening (leveranciersdeel)
| Post | Tarief | Bedrag/jaar (excl. btw) |
|---|---|---|
| Leveringstarief gas (1.500 m³ × € 0,62) | € 0,62/m³ | € 930,00 |
| Vastrecht gas (12 × € 6) | € 6,00/mnd | € 72,00 |
| Energiebelasting gas (1.500 m³ × € 0,70544) | € 0,70544/m³ | € 1.058,16 |
| Subtotaal gas (excl. btw) | € 2.060,16 | |
| Btw 21% | 21% | € 432,63 |
| Totaal gas (incl. btw) | € 2.492,79 |
Netbeheerkosten (netbeheerdersdeel)
| Post | Bedrag/jaar (excl. btw) |
|---|---|
| Netbeheer stroom (transport + meting) | ~ € 192,00 |
| Netbeheer gas (transport + meting) | ~ € 144,00 |
| Subtotaal netbeheer (excl. btw) | ~ € 336,00 |
| Btw 21% | ~ € 70,56 |
| Totaal netbeheer (incl. btw) | ~ € 406,56 |
Totaaloverzicht per jaar
| Categorie | Bedrag/jaar (incl. btw) | Aandeel |
|---|---|---|
| Leveranciersrekening stroom | € 510,73 | 15% |
| Leveranciersrekening gas | € 2.492,79 | 74% |
| Netbeheerkosten | ~ € 406,56 | 12% |
| Totaal per jaar | ~ € 3.410,08 | 100% |
| Per maand (gemiddeld) | ~ € 284,17 |
Opmerking: dit is een rekenkundige benadering op basis van de middenprijs van leveringstarieven in 2026. Je werkelijke rekening kan afwijken op basis van je specifieke contract, leverancier en netbeheerder. Netbeheertarieven zijn indicatief voor Liander-regio.
Hoe je maandelijkse termijnbedrag tot stand komt
Je betaalt je energierekening doorgaans niet in één keer per jaar, maar in maandelijkse termijnen (voorschotten). Je leverancier en netbeheerder schatten aan het begin van het jaar je verbruik in, op basis van je historische verbruik of opgave bij afsluiten, en verrekenen dit in gelijke maandtermijnen.
De afrekening volgt via de jaarafrekening: heb je meer verbruikt dan verwacht, dan betaal je bij. Heb je minder verbruikt, dan krijg je geld terug. Bij de meeste leveranciers kun je je termijnbedrag tussentijds aanpassen via de app of het klantportaal.
Praktische tips:
- Controleer je termijnbedrag elk half jaar via je slimme meter of het klantenportaal van je leverancier. Zo voorkom je een grote nabetaling.
- Pas je termijn aan na het plaatsen van zonnepanelen: je verbruik daalt, maar je termijn is nog gebaseerd op het oude verbruik.
- Verhoog je termijn in het najaar als je verwacht meer gas te stoken in de winter, het voorkomt een hoge rekening in januari.
Wat kun je beïnvloeden, en wat niet?
Niet alle onderdelen van je energierekening zijn gelijk. Sommige kun je actief verlagen, andere liggen volledig vast.
| Component | Beïnvloedbaar? | Hoe? |
|---|---|---|
| Leveringstarief stroom | Ja | Overstappen naar goedkopere leverancier |
| Leveringstarief gas | Ja | Overstappen; of minder gasverbruik (isoleren, warmtepomp) |
| Vastrecht | Beperkt | Sommige leveranciers bieden lager vastrecht; vergelijken loont |
| Energiebelasting stroom | Indirect | Minder verbruiken = minder belasting; tarief zelf ligt politiek vast |
| Energiebelasting gas | Indirect | Minder gasverbruik = minder belasting; tarief ligt vast |
| Heffingskorting | Nee | Vaste korting per aansluiting; automatisch verrekend |
| Netbeheerkosten | Nee | Niet te kiezen of te vergelijken; wettelijk vastgesteld per regio |
| Btw 21% | Nee | Wettelijk tarief; niet te vermijden voor particulieren |
De meest directe hefboom is overstappen naar een goedkopere leverancier. Met name het leveringstarief verschilt sterk per aanbieder. Daarnaast loont besparen op verbruik dubbel: je bespaart zowel het leveringstarief als de energiebelasting per eenheid. Ontdek alle manieren om te besparen in ons artikel 15 tips om je energierekening te verlagen.
Veelgestelde vragen over de energierekening
Waarom zijn mijn gas- en elektriciteitsrekening van twee verschillende bedrijven?+
In Nederland zijn energielevering en netbeheer wettelijk gescheiden. Je leverancier (bijv. Vattenfall, Eneco, Frank Energie) levert de stroom en het gas en int daarvoor het leveringstarief, de energiebelasting en het vastrecht. Je netbeheerder (bijv. Liander, Stedin, Enexis) beheert de fysieke infrastructuur en stuurt een aparte rekening voor transport en meting. Sommige leveranciers tonen beide rekeningen gecombineerd op één overzicht, maar de kosten blijven van twee aparte partijen afkomstig.
Wat is het verschil tussen leveringstarief en all-in tarief?+
Het leveringstarief (ook wel kaal tarief of leveringskosten) is alleen het deel dat je leverancier vraagt voor de levering van stroom of gas. Het all-in tarief is het totale bedrag per kWh of m³ inclusief energiebelasting en btw, maar exclusief vastrecht en netbeheer. Op vergelijkingssites zie je vaak het all-in tarief, omdat dat de meest directe vergelijking mogelijk maakt. Let er altijd op of een tarief excl. of incl. btw wordt weergegeven.
Hoe werkt de heffingskorting precies op mijn rekening?+
De heffingskorting (€ 628,96 incl. btw in 2026) is een vaste jaarlijkse korting op de energiebelasting die de overheid verleent aan elke elektriciteitsaansluiting. Je leverancier verrekent dit automatisch: in de meeste gevallen zie je op je rekening de bruto energiebelasting en daaronder een aftrekpost “heffingskorting”. Per maand scheelt dit € 52,41 (incl. btw). Je hoeft hier zelf niets voor aan te vragen.
Kan ik mijn netbeheerkosten verlagen door te wisselen van netbeheerder?+
Nee. Je netbeheerder is bepaald door je woonadres en is niet te kiezen of te wisselen. De tarieven worden door de ACM (Autoriteit Consument en Markt) gereguleerd en zijn voor elke regio wettelijk vastgesteld. Je kunt alleen besparen op netbeheerkosten door minder te verbruiken (waardoor het variabele deel van de transportkosten lager uitvalt) of door van aansluiting te veranderen (bijvoorbeeld overstappen op een kleinere aansluitcapaciteit).
Waarom staat er op mijn rekening energiebelasting maar geen ODE meer?+
De Opslag Duurzame Energie (ODE) is per 1 januari 2023 opgegaan in de reguliere energiebelasting. Je betaalt dus niet meer twee aparte heffingen, maar één gecombineerde energiebelasting. Het tarief is sindsdien wel gestegen omdat de ODE-component erin is verwerkt. Je ziet op je rekening dus geen aparte ODE-regel meer.
Ik heb zonnepanelen, hoe verandert mijn rekening daarmee?+
Met zonnepanelen lever je stroom terug aan het net. Tot 1 januari 2027 geldt de salderingsregeling: teruggeleverde stroom wordt volledig gesaldeerd met je verbruik, waardoor je netto minder kWh betaalt. Per 2027 stopt de salderingsregeling en ontvang je een lager teruglevertarief. Daarnaast betalen zonnepaneelbezitters bij steeds meer leveranciers terugleverkosten, die het afgelopen kwartaal met ~10% zijn gestegen. Je energiebelasting daalt mee met je nettoverbruik, en de heffingskorting blijft gewoon van toepassing. Zie ook: netbeheerder voor transportkosten bij teruglevering.
Wat is het verschil tussen de jaarafrekening en het termijnbedrag?+
Je termijnbedrag is het maandelijkse voorschot dat je betaalt op basis van een verwacht jaarverbruik. Je jaarafrekening is de definitieve afrekening aan het einde van het contractjaar, gebaseerd op je werkelijke meterstanden. Als je meer hebt verbruikt dan verwacht, volgt een nabetaling. Als je minder hebt verbruikt, krijg je geld terug. Het is verstandig om je termijnbedrag regelmatig te controleren en aan te passen via het klantenportaal van je leverancier.
Hoeveel kan ik besparen door over te stappen naar een andere leverancier?+
Bij gemiddeld verbruik (3.500 kWh stroom + 1.500 m³ gas) kan het verschil tussen de goedkoopste en de duurste aanbieder oplopen tot € 300, € 500 per jaar. Het exacte voordeel hangt af van je huidige contract, de looptijd die nog resteert en eventuele opzegvergoedingen. Gebruik onze energievergelijker om op basis van jouw verbruik te zien hoeveel je kunt besparen.