Variabel energiecontract
Bij een variabel contract kan je leverancier de prijs aanpassen, bijvoorbeeld als de inkoopprijzen veranderen. Hoe vaak, staat in je contract. Je zit niet vast aan een looptijd en zegt op zonder opzegvergoeding, met een opzegtermijn van maximaal een maand.
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
Bij een variabel energiecontract staat je tarief niet vast. Je leverancier kan de prijs per kWh en per m³ aanpassen, bijvoorbeeld als de inkoopprijzen veranderen. Daar staat tegenover dat je niet vastzit: je kunt altijd opzeggen, zonder opzegvergoeding. Twijfel je over de vorm, bekijk dan eerst de soorten energiecontracten.
Hoe vaak mag een variabel tarief veranderen?
Daar is geen wettelijk maximum voor. Wel moet in je contract staan hoe vaak je tarief kan veranderen. Dat lees je ook in de samenvatting die je bij het afsluiten krijgt. Volgens de ACM gebeurt het meestal op vaste momenten, bijvoorbeeld elke drie maanden.
Een uitzondering is het variabele modelcontract, dat elke leverancier moet aanbieden. Daar mag het tarief alleen veranderen op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober. Dat is dus hooguit vier keer per jaar.
Elke wijziging moet je leverancier je minstens een maand van tevoren schriftelijk melden, met de reden erbij. Ben je het er niet mee eens, dan kun je kosteloos opzeggen en overstappen.
Voor wie is een variabel energiecontract geschikt?
Een variabel contract past bij je als je niet wilt vastzitten, maar ook geen zin hebt om prijzen per uur te volgen. Bijvoorbeeld omdat je binnenkort gaat verhuizen, of omdat je verwacht dat de prijzen dalen. Je kunt dan op elk moment overstappen, zonder kosten.
Minder geschikt is het als je budget krap is. Stijgen de inkoopprijzen, dan stijgt je tarief mee, en weet je vooraf niet wat je over drie maanden betaalt. In 2022 liepen variabele tarieven binnen enkele maanden fors op.
Volgens de ACM had in augustus 2026 37% van de huishoudens een variabel contract, en dat aandeel groeide. Op 16 oktober 2026 meldde de ACM dat 3,7 miljoen huishoudens een variabel of dynamisch contract hebben.
Waar sluit je een variabel contract af?
In onze vergelijker staan op 2 november 2026 uitsluitend vaste en dynamische contracten. Een variabel contract sluit je daarom rechtstreeks af bij een leverancier. Omdat elke leverancier een variabel modelcontract moet aanbieden, kun je bij iedere leverancier terecht.
Je kunt ook vanzelf op een variabel tarief komen. Loopt je vaste contract af en kies je niets nieuws, dan gaat het verder tegen het variabele tarief van je leverancier. Wat je bij ons wel kunt vergelijken, zie je in de energievergelijker.
Voor- en nadelen van een variabel contract
Het grootste voordeel is vrijheid. Je zit niet vast aan een looptijd en betaalt nooit een opzegvergoeding. Dalen de inkoopprijzen, dan kan je leverancier het tarief verlagen zonder dat je iets hoeft te doen. En je hoeft niet zoals bij een dynamisch contract op de prijzen per uur te letten.
Daar staat onzekerheid tegenover. Je weet niet wat je over een paar maanden betaalt. Een verhoging hoor je minstens een maand van tevoren, maar tegenhouden kun je hem niet: je kunt alleen overstappen. Of variabel uiteindelijk goedkoper is dan vast, hangt af van hoe de markt zich ontwikkelt.
Je leverancier bepaalt zelf wanneer en hoeveel hij het tarief aanpast, binnen wat je contract zegt. Een daling op de markt zie je dus niet altijd meteen terug. Vergelijk daarom af en toe of je nog goed zit.
Hoe snel het kan gaan, liet 2026 zien. In januari lag de gasprijs op de beurs gemiddeld rond €34 per MWh. Op 14 oktober was dat €87,33 per MWh, het hoogste niveau sinds december 2022. Zulke stijgingen komen bij een variabel contract na verloop van tijd in je tarief terecht.
Los daarvan veranderen elk jaar per 1 januari de energiebelasting en de netbeheerkosten. Dat geldt voor elk contract, dus ook voor een variabel contract. Die wijzigingen staan los van het leveringstarief van je leverancier.
Variabel contract en het einde van de saldering
Heb je zonnepanelen, dan verandert er veel op 1 januari 2027. Dan stopt de salderingsregeling. Wat je teruglevert, mag je niet meer wegstrepen tegen wat je afneemt. Je krijgt er een vergoeding voor, die tot 2030 minstens de helft van het kale leveringstarief is.
Bij een variabel contract kan je leverancier die vergoeding en eventuele terugleverkosten net als je tarief aanpassen, met een maand vooraankondiging. Je kunt dan wel kosteloos overstappen naar een leverancier die beter past. Hoe meer stroom je zelf direct gebruikt, hoe minder je van die vergoeding afhangt.
Variabel, vast of dynamisch?
Welke vorm past, hangt vooral af van je situatie. Een snelle vuistregel:
| Jouw situatie | Past vaak het best |
|---|---|
| Krap budget, je wilt een voorspelbaar voorschot | Vast contract |
| Je wilt niet vastzitten en niet op uurprijzen letten | Variabel contract |
| Je kunt verbruik verschuiven, bijvoorbeeld met een elektrische auto of thuisbatterij | Dynamisch contract |
| Je wilt goedkope stroomuren, maar gas vast voor de winter | Hybride contract |
Twijfel je, reken dan met je eigen verbruik. Op je jaarafrekening staat hoeveel kWh en m³ je per jaar gebruikt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak verandert een variabel tarief?
Dat staat in je contract. Er is geen wettelijk maximum, maar meestal gebeurt het op vaste momenten, bijvoorbeeld elk kwartaal. Bij het variabele modelcontract kan het alleen op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober.
Wat is de opzegtermijn van een variabel contract?
Maximaal een maand. Bij veel leveranciers is het vijf werkdagen. Een opzegvergoeding betaal je bij een variabel contract nooit.
Krijg ik bericht als mijn tarief verandert?
Ja. Je leverancier moet elke wijziging minstens een maand van tevoren schriftelijk melden, met de reden. Ben je het er niet mee eens, dan kun je kosteloos overstappen.
Is een variabel contract goedkoper dan een vast contract?
Dat hangt af van hoe de prijzen zich ontwikkelen. Dalen ze, dan is variabel vaak voordeliger. Stijgen ze, dan betaal je meer dan met een contract dat je eerder vastzette.
Kom ik na mijn vaste contract vanzelf op een variabel tarief?
Ja. Kies je niets nieuws, dan loopt je contract door voor onbepaalde tijd tegen het variabele tarief van je leverancier. Je kunt dan altijd kosteloos opzeggen.