ODE (Opslag Duurzame Energie)
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
Sinds 1 januari 2023 bestaat de ODE niet meer als aparte belasting. De heffing is samengevoegd met de Energiebelasting. Op energierekeningen van ná 2022 vind je ODE niet terug als aparte post. Deze pagina legt uit wat ODE was en hoe de overgang is verlopen.
De ODE, voluit Opslag Duurzame Energie, was een aparte heffing op het verbruik van elektriciteit en gas. Nederlanders betaalden deze belasting bovenop de Energiebelasting. In 2023 werd ODE afgeschaft als zelfstandige heffing en opgegaan in een verhoogd Energiebelastingtarief. Zo staat het al ruim drie jaar geleden in de boeken.
Heb je een oude energierekening van vóór 2023 liggen en zie je “ODE” of “Opslag Duurzame Energie” staan? Dan klopt dat, op rekeningen van voor 2023 stond ODE als aparte regel vermeld. Op je huidige rekening zie je die post niet meer terug.
Wat de ODE was
ODE stond voor Opslag Duurzame Energie en was een belasting die de overheid gebruikte om de SDE++-subsidieregeling te financieren. De SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) subsidieert bedrijven en instellingen die investeren in zonneparken, windmolens en andere duurzame energiebronnen.
Elke Nederlander betaalde via zijn energierekening mee aan die verduurzaming, via een vast tarief per kilowattuur (kWh) stroom en per kubieke meter (m³) gas. De opbrengst ging rechtstreeks naar het Rijk en van daaruit naar de SDE++-regeling.
ODE was geen tarief dat je leverancier bepaalde, het was een wettelijk vastgestelde rijksbelasting, net als de Energiebelasting zelf.
Hoe de ODE werkte vóór 2023
Op je energierekening van vóór 2023 zag je twee aparte belastingregels staan:
- Energiebelasting (EB), de basisbelasting op energieverbruik
- Opslag Duurzame Energie (ODE), de aanvullende heffing voor duurzame energie
Beide heffingen werden berekend over je werkelijke verbruik: hoe meer je verbruikte, hoe meer ODE je betaalde. Net als bij de Energiebelasting golden er ook voor ODE degressieve tarieven: grootverbruikers betaalden per eenheid minder dan huishoudens.
Historische ODE-tarieven (vóór 2023, ter referentie)
Onderstaande tarieven zijn historisch. Ze zijn uitsluitend relevant als je oude rekeningen wil controleren of begrijpen.
| Verbruiksschijf elektriciteit | ODE-tarief 2022 (per kWh) |
|---|---|
| 0, 10.000 kWh (huishoudens) | € 0,05947 |
| 10.000, 50.000 kWh | € 0,05947 |
| 50.000, 10 miljoen kWh | € 0,01913 |
| Meer dan 10 miljoen kWh | € 0,00067 |
| Verbruiksschijf gas | ODE-tarief 2022 (per m³) |
|---|---|
| 0, 170.000 m³ (huishoudens) | € 0,05765 |
| 170.000, 1 miljoen m³ | € 0,04338 |
| 1 miljoen, 10 miljoen m³ | € 0,02423 |
| Meer dan 10 miljoen m³ | € 0,00113 |
Bovenstaande tarieven golden in 2022 en zijn sindsdien niet meer van toepassing. Actuele belastingtarieven vind je op de pagina over Energiebelasting.
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
Wat er veranderd is per 1 januari 2023
In 2023 schafte de overheid de ODE af als aparte belasting. Dit was geen inhoudelijke beleidswijziging maar een administratieve vereenvoudiging. De financiering van duurzame energie via de SDE++ ging gewoon door, alleen de manier waarop de heffing op je rekening stond, veranderde.
Wat er precies gebeurde:
- Het ODE-tarief werd opgeteld bij het Energiebelastingtarief
- Energieleveranciers hoefden voortaan nog maar één belastingpost door te berekenen in plaats van twee
- Energierekeningen werden daardoor iets overzichtelijker
- Het totaalbedrag aan belasting dat je betaalt, veranderde inhoudelijk niet door de fusie
Kort gezegd: ODE verdween van de rekening, maar je betaalt de onderliggende kosten nog steeds, nu verwerkt in de Energiebelasting.
Vind je ODE nog terug op je rekening?
Op een energierekening van ná 2022 hoort ODE niet meer als aparte post te staan. Zie je toch nog “ODE” of “Opslag Duurzame Energie” op een recente rekening staan? Dan kan dat twee dingen betekenen:
- De rekening heeft betrekking op een verbruiksperiode die (deels) vóór 2023 viel
- Je leverancier vermeldt ODE informatief in een toelichting, als uitleg wat er in het Energiebelastingtarief is verwerkt
In beide gevallen is ODE geen extra heffing bovenop de Energiebelasting. Het is óf een historische kostenpost, óf een informatieve uitsplitsing van het gecombineerde tarief.
Hoeveel je betaalt via de gecombineerde Energiebelasting
Sinds 2023 betaal je als huishouden één gecombineerd Energiebelastingtarief per kWh en per m³. Daarin zit de voormalige ODE verwerkt. De exacte tarieven worden jaarlijks vastgesteld door het Rijk via het Belastingplan.
Voor actuele tarieven: zie onze pagina Energiebelasting, daar vind je de geldende bedragen voor 2025 en 2026.
Degressieve tarieven voor grootverbruikers
Zowel het vroegere ODE-tarief als de huidige Energiebelasting werken met degressieve tarieven. Dat betekent: hoe meer energie je verbruikt, hoe lager het tarief per eenheid wordt. Dit systeem is in 2023 onveranderd voortgezet binnen de Energiebelasting.
Voor gewone huishoudens heeft dit weinig praktische betekenis, je valt vrijwel altijd in de laagste (en duurste) verbruiksschijf. Voor bedrijven en grootverbruikers kan het tariefsysteem aanzienlijk gunstiger uitpakken.
Wat betekent dit voor de toekomst van de Energiebelasting?
De afschaffing van ODE in 2023 was een administratieve stap, geen structurele beleidskeuze over de omvang van de belasting. Het kabinet werkt wel aan bredere herzieningen van de energiebelasting, mede in het kader van het klimaatbeleid en de betaalbaarheid van energie voor huishoudens.
Of het totaalbedrag aan energiebelasting in de komende jaren stijgt of daalt, hangt af van politieke besluitvorming. Op onze pagina over Energiebelasting houden we de actuele tarieven bij.
Bespaar op de onderdelen die je wel kunt beïnvloeden
De Energiebelasting (inclusief de voormalige ODE) is een vaste rijksbelasting. Je kunt er als consument niets aan veranderen, elke leverancier berekent hetzelfde tarief door.
Wél kun je besparen op de kale leveringsprijs: het tarief per kWh en per m³ dat jouw leverancier rekent. Dat verschilt per aanbieder en kan op jaarbasis al snel honderden euro’s schelen.
Vergelijk leveranciers en bekijk wie in 2026 het scherpste tarief biedt: