Energietoeslag 2026, Alles over de sociale toeslag voor lage inkomens

Verschil met heffingskorting, niet hetzelfde

Er bestaat veel verwarring tussen de energietoeslag en de heffingskorting. Dat zijn twee volkomen verschillende regelingen, en het is belangrijk dat verschil te begrijpen.

De heffingskorting op energiebelasting is een korting die iedere aansluiting in Nederland automatisch ontvangt. In 2026 bedraagt die korting €519,80 exclusief btw (€628,96 inclusief btw). Je hoeft er niets voor te doen: je energieleverancier verrekent dit automatisch met je rekening. Het is geen uitkering, maar een vermindering van de energiebelasting die je anders zou betalen. Elke huiseigenaar, huurder en bedrijf krijgt deze korting, ongeacht inkomen.

De energietoeslag is het tegenovergestelde: dit is juist bedoeld voor mensen met een laag inkomen die extra hulp nodig hebben. Je ontvangt hem niet automatisch, maar moet hem aanvragen. Het bedrag is eenmalig en niet structureel.

Voorwaarden 2026 per gemeente

Omdat de regeling gemeentelijk is, zijn er geen landelijke uniforme voorwaarden. Toch zijn er drie criteria die in vrijwel elke gemeentelijke regeling terugkomen.

Inkomensgrens

De meest gebruikte inkomensgrens is 120 procent van het sociaal minimum, hoewel sommige gemeenten dit hebben verhoogd naar 130 procent. Wat is het sociaal minimum? Dat is het wettelijk minimumloon of de bijstandsnorm voor jouw huishoudenstype (alleenstaand, samenwonend, met of zonder kinderen). Het sociaal minimum voor een alleenstaande ligt in 2026 op circa €1.170 netto per maand; voor samenwonenden op circa €1.674 netto per maand. Bij 120 procent van het sociaal minimum mag je als alleenstaande dus ruwweg niet meer dan €1.404 netto per maand verdienen om in aanmerking te komen. Check altijd de exacte norm van jouw gemeente, de grenzen worden jaarlijks bijgesteld.

Woonplaats en inschrijving

Je moet ingeschreven staan in de gemeente waarbij je aanvraagt en een zelfstandige woonruimte bewonen met een eigen energieaansluiting. Woon je in een woning waarvan de verhuurder de energie regelt (zoals sommige kamerverhuurpanden of zorginstellingen), dan val je doorgaans buiten de regeling.

Vermogensgrens

Naast het inkomen kijken gemeenten ook naar je vermogen. Heb je spaargeld of andere bezittingen boven de vrijgestelde grens, dan kom je mogelijk niet in aanmerking ook al is je inkomen laag. De vermogensgrens verschilt per gemeente maar ligt vaak in de buurt van de bijstandsvermogensgrens: in 2026 circa €7.605 voor alleenstaanden en €15.210 voor samenwonenden (excl. eigen woning tot een bepaalde waarde).

Hoeveel bedraagt energietoeslag in 2026

Waar de energietoeslag nog bestaat, varieert het bedrag fors per gemeente. Op basis van bekende gemeentelijke regelingen zien we in 2026 de volgende bandbreedte:

• Kleinste gemeenten / basisregelingen: €500 tot €700 eenmalig
• Middelgrote gemeenten: €700 tot €900 eenmalig
• Grotere steden met uitgebreid armoedebeleid: €900 tot €1.300 eenmalig

Sommige gemeenten keren het bedrag in twee termijnen uit (bijvoorbeeld in maart en september), anderen als eenmalige betaling. Incidenteel zijn er ook gemeenten die naast het geldbedrag ook een energiecoach, isolatieadvies of een gratis pakket energiebesparende producten aanbieden.

Een paar concrete voorbeelden ter illustratie (let op: dit zijn indicatieve voorbeelden op basis van publiek beschikbare gemeentelijke informatie, controleer altijd de actuele bedragen bij jouw eigen gemeente):

• Rotterdam: eenmalige energietoeslag via bijzondere bijstand, beoordeling op maat
• Amsterdam: energiefonds voor minima, aanvraag via Formulierenloket
• Den Haag: bijzondere bijstand energiekosten, gekoppeld aan Ooievaarspas-inkomensnorm
• Kleinere gemeente zonder eigen regeling: verwijzing naar Bezoek altijd de officiële gemeentewebsite of bel de afdeling Sociale Zaken voor actuele informatie over jouw situatie. Zie ook rijksoverheid.nl voor de nationale context.

  Wie heeft waarschijnlijk recht op energietoeslag

  De volgende groepen vallen doorgaans binnen de doelgroep, mits zij aan de inkomens- en vermogensgrens voldoen:

  • Bijstandsgerechtigden (Participatiewet): zij zitten per definitie op of onder het sociaal minimum en voldoen bijna altijd aan de inkomenseis. Veel gemeenten bereiken hen actief via automatische toekenning of actieve melding.
  • AOW-gerechtigden met een klein aanvullend pensioen: een AOW-uitkering alleen brengt je soms net boven de bijstandsnorm, maar nog ruimschoots onder 120 procent van het sociaal minimum. Controleer je eigen inkomenssituatie.
  • Wajong-gerechtigden: de Wajong-uitkering is gekoppeld aan een percentage van het minimumloon en ligt voor veel ontvangers binnen de inkomensgrens.
  • WW-gerechtigden met een lage uitkering: wie een laag loon had en dus een lage WW-basis heeft, kan binnen de inkomensgrens vallen.
  • IOAW en IOAZ-gerechtigden: uitkeringen voor oudere werklozen en zelfstandigen die stoppen vallen vaak binnen de doelgroep.
  • Werkenden met laag inkomen (werkende armen): ook mensen met een baan maar een inkomen tot ~120-130% sociaal minimum kunnen in aanmerking komen, afhankelijk van de gemeentelijke norm.

  Wie heeft geen recht op energietoeslag

  Net zo belangrijk is het weten wanneer je de toeslag niet krijgt.

  • Studenten met volledige studiefinanciering: in de meeste gemeenten vallen MBO- en HBO/WO-studenten die volledig studeren buiten de regeling. De gedachte is dat studiefinanciering een eigen inkomensvoorziening vormt. Sommige gemeenten maken een uitzondering voor studenten boven de 27 jaar of studenten die intensief werken naast hun studie, maar reken er niet op.
  • Mensen boven de vermogensgrens: wie boven de vermogensgrens zit maar een laag inkomen heeft, komt niet in aanmerking voor bijzondere bijstand. Dit raakt onder andere mensen die eigen vermogen hebben maar tijdelijk weinig verdienen.
  • Mensen met een inkomen boven de gemeentelijke grens: wie meer verdient dan ~120-130% van het sociaal minimum, voldoet niet aan het inkomenscriterium, ook al voelt de energierekening hoog aan.
  • Mensen zonder zelfstandige woonruimte of aansluiting: wie inwoont, in een beschermd woonproject verblijft of geen eigen energiecontract heeft, kan doorgaans geen aanspraak maken.
  • Bedrijven en zzp’ers op bedrijfsaansluiting: de toeslag is bedoeld voor particuliere huishoudens, niet voor zakelijke aansluitingen.

  Hoe vraag je energietoeslag aan in 2026

  Het aanvragen van energietoeslag verloopt via de gemeente. Hieronder de stappen die in de meeste gemeenten gelden.

  Stap 1, Controleer of jouw gemeente een regeling heeft

  Zoek op de website van jouw gemeente op “energietoeslag”, “bijzondere bijstand energie” of “energiefonds”. Als je dit niet vindt, bel dan de afdeling Sociale Zaken of het Klantcontactcentrum van de gemeente. Vraag expliciet: “Heeft de gemeente een regeling voor energiekosten voor lage inkomens?” Gebruik ook de zoekterm op rijksoverheid.nl of op de gemeentepagina van overheid.nl.

  Stap 2, Toets je inkomen en vermogen

  Bereken globaal je netto maandinkomen inclusief eventuele toeslagen (huurtoeslag telt niet mee als inkomen) en vergelijk dit met de gemeentelijke grens. Vergeet ook te controleren of je vermogen onder de drempel valt.

  Stap 3, Vul het aanvraagformulier in

  De meeste gemeenten bieden een digitaal aanvraagformulier via hun website of MijnGemeente/DigiD. Soms is er een papieren formulier beschikbaar bij de balie. Zorg dat je DigiD-inloggegevens up to date zijn. Lukt het digitaal niet, dan kun je in de meeste gemeenten ook langskomen bij het Klantcontactcentrum of een sociaal raadsvrouw/maatschappelijk werker inschakelen die je begeleidt.

  Stap 4, Lever bewijsstukken in

  Zie ook het volgende hoofdstuk. Je hebt minimaal nodig: identiteitsbewijs, inkomensbewijs en soms een bewijs van je woonadres en energiecontract.

  Stap 5, Wacht op beslissing

  Na indiening ontvang je een ontvangstbevestiging. De behandeltermijn bedraagt in de regel 6 tot 12 weken. Bij toekenning volgt betaling op je rekening; bij afwijzing ontvang je een schriftelijke beschikking.

  Benodigde bewijsstukken

  Welke stukken je exact nodig hebt verschilt per gemeente, maar de volgende documenten worden vrijwel altijd gevraagd:

  • Identiteitsbewijs: paspoort, ID-kaart of verblijfsdocument. Geldig op het moment van aanvraag.
  • Inkomensverklaring of loonstrook: de meest recente loonstrook (betaald werk), uitkeringsspecificatie (bijstand, WW, Wajong, AOW) of jaaropgave. Heb je meerdere inkomstenbronnen, dan lever je van elk een bewijs in.
  • IB60-formulier of jaaropgave: sommige gemeenten vragen een inkomstenbelastingformulier (IB60) op om het jaarinkomen te toetsen. Dit vraag je aan via de Belastingtelefoon (0800-0543) of via Mijn Belastingdienst.
  • Bewijs woonsituatie: huurcontract of eigendomsbewijs. Je hoeft doorgaans geen bewijs in te leveren als je al ingeschreven staat in de gemeente, maar sommige gemeenten vragen het toch.
  • Energiecontract of jaarrekening: soms gevraagd als bewijs dat je een eigen aansluiting hebt. Een recent energiefactuur of contractbevestiging volstaat doorgaans.
  • Bankrekeningnummer (IBAN): op naam van de aanvrager, waarop de toeslag uitbetaald wordt.

  Tip: verzamel alle stukken voor je begint met het invullen van het formulier. Zo voorkom je dat je het aanvraagproces moet onderbreken of verlengen.

  Termijn van behandeling

  Gemeenten hanteren doorgaans een beslistermijn van 6 tot 12 weken na ontvangst van een volledige aanvraag. “Volledig” is het sleutelwoord: als er bewijsstukken ontbreken, wordt de klok stilgezet totdat je de aanvullende informatie aanlevert. Zorg er dus voor dat je aanvraag in een keer compleet is.

  In de praktijk gaat het vaak sneller bij aanvragers die reeds bekende uitkeringsgerechtigden zijn (de gemeente heeft dan al veel informatie). Voor nieuwe aanvragers of werkende armen duurt de beoordeling vaker langer.

  Let ook op openingstermijnen: sommige gemeenten werken met een aanvraagperiode. Wie te laat is, moet wachten tot een eventuele volgende ronde. Controleer de sluitingsdatum van de aanvraagperiode in jouw gemeente.

  Wat als je wordt afgewezen

  Ontvang je een afwijzingsbeschikking, dan staat er altijd een rechtsmiddelenvermelding bij: je hebt het recht om bezwaar te maken. De bezwaartermijn is 6 weken na de datum van de beschikking. Mis je die termijn, dan is de beslissing definitief.

  Hoe maak je bezwaar

  Stuur een bezwaarschrift (brief of digitaal formulier) naar de afdeling Sociale Zaken van de gemeente. Vermeld in je bezwaarschrift:

  • Je naam, adres en BSN
  • De datum van de afwijzingsbeschikking
  • De reden(en) waarom je het niet eens bent met de beslissing
  • Welke informatie je wil aanvullen of corrigeren

  Je hoeft nog geen uitgebreid juridisch betoog te leveren in je eerste bezwaarschrift, een beknopte inhoudelijke reactie volstaat. Je krijgt daarna een hoorzitting aangeboden waarbij je je bezwaar mondeling kunt toelichten.

  Hulp bij bezwaar

  Kom je er zelf niet uit, vraag dan hulp. Mogelijke ondersteuning:

  • Sociaal raadslieden (gratis, via je gemeente of sociaal wijkteam)
  • Juridisch Loket (gratis eerste advies, 0900-8020)
  • Schuldhulpverlening of budgetcoach via de gemeente
  • Formulierenbrigade of vrijwilligersorganisaties als MEE of Buurtteam

  Is je bezwaar ongegrond verklaard en ben je het daar niet mee eens, dan kun je in beroep bij de bestuursrechter. Dat is een ingrijpendere stap waarvoor juridische bijstand verstandig is.

  Andere energie-gerelateerde toeslagen in 2026

  De energietoeslag is niet het enige potje waar mensen met een laag inkomen aanspraak op kunnen maken. Hieronder een beknopt overzicht van aanverwante regelingen.

  Zorgtoeslag

  De zorgtoeslag is een rijkstoeslag voor huishoudens met een inkomen tot circa €39.000 (alleenstaand) of €49.000 (toeslagpartners) in 2026. Het is geen energieregeling, maar verlicht indirect de druk op het budget, waardoor meer ruimte overblijft voor energiekosten. Aanvragen via de Belastingdienst (toeslagen.nl).

  Huurtoeslag

  De huurtoeslag compenseert een deel van de huurkosten voor mensen met een laag inkomen die in een huurwoning wonen. Ook hier geldt: het is geen directe energiesubsidie, maar verlaagt de totale woonlast. De energierekening is onderdeel van je totale woonlasten, dus ook indirect een factor. Aanvragen via toeslagen.nl.

  Gemeentelijke minimafondsen

  Veel gemeenten hebben bredere minimafondsen of stadspassen (zoals de Rotterdampas, Ooievaarspas in Den Haag of de Amstelveenpas) die korting geven op gemeentelijke diensten, sport en cultuur. Hoewel dit niet direct energiesteun is, verlichten ze de totale uitgaven van minima.

  Tips voor laaginkomens-huishoudens om energiekosten verder te verlagen

  Een toeslag aanvragen is een tijdelijke oplossing. De beste strategie is de energierekening structureel omlaag brengen. Hieronder een aantal gerichte tips voor huishoudens met een lager budget.

  Vergelijk je energieleverancier, gratis en snel

  Het verschil tussen de duurste en goedkoopste leverancier loopt op jaarbasis op tot honderden euro’s. Overstappen kost niets extra en regelt de nieuwe leverancier grotendeels zelf. Gebruik onze energievergelijker om te zien wat jij kunt besparen. Lees ook de uitgebreide aanpak in onze 15 tips voor een lagere energierekening.

  Vraag een gratis energieadvies aan

  Veel gemeenten bieden gratis energiecoaching aan voor minima. Een energiecoach bezoekt je thuis, signaleert verspilling en geeft concreet advies. Soms worden gratis energiebesparende producten meegegeven (tochtstrips, radiatorfolie, spaarknoppen). Vraag bij de gemeente of via een lokale organisatie als Humanitas of het Leger des Heils naar dit aanbod.

  Pas je maandelijks voorschot aan

  Betaal je te veel maandelijks voorschot? Laat dit aanpassen via je leverancier. Je betaalt dan minder per maand, wat de druk op je budget verlaagt, al moet je aan het einde van het jaar wel bijbetalen als je verbruik hoger lag. Andersom: betaal je te weinig, dan voorkom je een grote naheffing door het voorschot tijdig te verhogen. Meer uitleg over hoe voorschotten werken lees je op onze pagina over het maandelijks voorschot.

  Isoleer goedkoop met tochtwering

  Tochtstrips en tochtborstelrollen kosten een paar euro en zijn in een uur aangebracht. Ze kunnen je gasverbruik met 5 tot 10 procent verlagen. Veel gemeenten verstrekken dit gratis aan minima. Meer over isolatiemaatregelen lees je op de themapagina energiebesparing.

  Schakel schuldhulpverlening in als de rekeningen stapelen

  Raak je door energiekosten in betalingsproblemen, wacht dan niet te lang. Gemeenten hebben een wettelijke taak om schuldhulpverlening aan te bieden. Hoe eerder je aanklopt, hoe groter de kans op een werkbare oplossing. Energieleveranciers zijn bovendien verplicht een betalingsregeling aan te bieden en mogen bij wanbetaling niet zomaar afsluiten.

  Veelgestelde vragen over energietoeslag 2026

  Krijg ik de energietoeslag automatisch uitbetaald of moet ik zelf aanvragen?+

  Dat verschilt per gemeente. Sommige gemeenten betalen de toeslag automatisch uit aan bekende bijstandsgerechtigden zonder dat je iets hoeft te doen. De meeste gemeenten vereisen echter een aanvraag, ook als je al een uitkering ontvangt. Controleer actief de website van jouw gemeente of bel de afdeling Sociale Zaken om te voorkomen dat je een uitkering misloopt door niet te weten dat je er recht op had.

  Kan ik energietoeslag aanvragen als ik een koopwoning heb?+

  Ja, het eigendom van je woning sluit je in principe niet uit van de energietoeslag. Wat wel meespeelt is je vermogen: als je woning overwaarde heeft die boven een bepaald bedrag uitkomt, kan dit de vermogensgrens voor bijzondere bijstand overschrijden. Elke gemeente hanteert hierin een eigen beleid. Vraag dit expliciet na bij jouw gemeente; de meeste gemeenten tellen de eigen woning (tot een bepaalde grens) niet mee als vermogen.

  Ik woon in een huurwoning en de verhuurder betaalt de energie, heb ik dan geen recht?+

  Als je verhuurder de energiekosten verrekent via de servicekosten en jij geen eigen energiecontract hebt, val je doorgaans buiten de reguliere energietoeslag. Sommige gemeenten hebben hier een aparte regeling voor of rekenen een all-in-huurder toch mee. Vraag dit na bij de gemeente en bij je verhuurder. Woningcorporaties hebben soms ook eigen regelingen voor huurders met betalingsproblemen.

  Telt de energietoeslag mee als inkomen voor andere toeslagen of uitkeringen?+

  Nee. De energietoeslag valt onder bijzondere bijstand en telt in de meeste gevallen niet mee als inkomen voor de berekening van andere toeslagen zoals zorgtoeslag of huurtoeslag. Ook heeft het in principe geen invloed op een lopende bijstandsuitkering. Twijfel je hierover, vraag dan bij de gemeente of de Belastingdienst na hoe dit in jouw specifieke situatie zit.

  Mijn gemeente biedt geen energietoeslag meer aan, zijn er alternatieven?+

  Ja. Kijk naar: (1) bijzondere bijstand voor energiekosten, dit is een breder vangnet waarbij je ook voor energiekosten een aanvraag kunt doen zonder dat er een aparte toeslag bestaat; (3) gemeentelijke minimafondsen of stadspassen; (4) voedselbanken en maatschappelijke organisaties die soms ook energiegerelateerde steun verlenen. Neem contact op met een sociaal raadslid of maatschappelijk werker voor een overzicht van wat in jouw gemeente beschikbaar is.

  Hoe lang duurt het voordat ik het geld op mijn rekening heb?+

  Rekening houdend met de wettelijke behandeltermijn van 6 tot 12 weken, en vervolgens de uitbetalingstermijn (doorgaans binnen een paar werkdagen na toekenning), kan het totale traject 6 tot 14 weken duren. Bij een automatische toekenning aan bestaande uitkeringsgerechtigden gaat het vaak sneller. Lever je aanvraag zo vroeg mogelijk in en zorg dat alle stukken compleet zijn om vertragingen te voorkomen.

  Kan ik energietoeslag krijgen als ik net boven de inkomensgrens zit?+

  In principe niet als je boven de gemeentelijke inkomensgrens zit. Sommige gemeenten hanteren echter een “hardheidsclausule” waarmee zij in schrijnende gevallen toch een uitkering kunnen doen, ook al wordt de norm licht overschreden. Dit is maatwerk en wordt niet standaard aangeboden. Als je net boven de grens zit, is het toch de moeite waard te vragen naar wat de mogelijkheden zijn. Een sociaal raadslid kan hierbij helpen.

  Hoe verschilt energietoeslag van de vroegere rijkstoeslag uit 2022?+

  In 2022 en 2023 stelde het Rijk extra geld beschikbaar en stuurde het gemeenten aan om een uniforme toeslag van €1.300 (in 2022) uit te betalen. Dat was een tijdelijke noodmaatregel als reactie op de energiecrisis. Die rijksfinanciering is stopgezet na 2024. Gemeenten kunnen nu zelf bepalen of, wanneer en hoeveel zij uitkeren als onderdeel van hun reguliere armoedebeleid. Er is daardoor meer variatie tussen gemeenten dan in 2022-2023.

  Conclusie en volgende stap

  Energietoeslag 2026 is een sociale voorziening voor huishoudens met een laag inkomen, specifiek voor mensen die moeite hebben de energierekening te betalen. Anders dan de heffingskorting (die iedereen automatisch ontvangt) moet je de energietoeslag actief aanvragen bij je gemeente, en niet elke gemeente biedt deze nog aan.

  De kern van waar je op let:

  • Controleer of jouw gemeente een regeling heeft, dit is de eerste en belangrijkste stap
  • Toets je inkomen aan de gemeentelijke grens (doorgaans ~120-130% sociaal minimum)
  • Vraag op tijd aan, lever alle stukken direct mee en houd de behandeltermijn van 6 tot 12 weken in gedachten
  • Word je afgewezen, maak dan binnen 6 weken bezwaar

  Naast de toeslag zijn er ook structurele manieren om je energierekening omlaag te brengen. Lees onze 15 tips voor een lagere energierekening voor concrete acties, of bekijk de themapagina over energiebesparing voor een breder overzicht. Gebruik ook onze energievergelijker om te checken of jij kunt besparen door van leverancier te wisselen.

  De informatie in dit artikel is gebaseerd op de situatie per april 2026. Gemeentelijke regelingen kunnen gedurende het jaar wijzigen. Raadpleeg altijd de website van jouw gemeente of rijksoverheid.nl voor de meest actuele informatie.