Peak shaving

Peak shaving, vrij vertaald piekafvlakking, is het bewust verlagen van piekmomenten in je elektriciteitsverbruik door slim apparaten te schakelen of een thuisbatterij in te zetten. Door pieken af te toppen ontlast je het net en voorkom je dat je een zwaardere aansluiting nodig hebt. Je netbeheerkosten zijn nu een vast bedrag per aansluiting; vanaf 2029 wil de ACM ze deels laten afhangen van het tijdstip. Op sommige plekken krijg je via je energieleverancier een vergoeding voor slim aansturen. Voor consumenten met zonnepanelen, een laadpaal of warmtepomp wordt peak shaving in 2026 steeds belangrijker, zeker met de groeiende netcongestie in Nederland.

Hoe werkt peak shaving?

Het principe is simpel: in plaats van alle grote verbruikers tegelijk aan te zetten (warmtepomp, EV-laden, wasmachine), spreid je het verbruik over meerdere uren of vul je pieken op uit een thuisbatterij. Voorbeelden:

• EV laden tijdens daluren: laad de auto op tussen 23:00 en 06:00 in plaats van direct na thuiskomst (18:00)
• Warmtepomp voorprogrammeren: stook de woning op tussen 12:00 en 15:00 als zonnepanelen leveren, in plaats van s avonds bij piek
• Thuisbatterij voor de piek: sla overdag opgewekte zonnestroom op, gebruik die in de avondpiek, tussen 16:00 en 21:00
• Apparaten op timer: wasmachine of droger plannen op nacht of zonuren

Voordelen voor consument en net

Peak shaving levert op drie niveaus winst op:

Peak shaving met een thuisbatterij

De meest effectieve manier voor consumenten is een thuisbatterij gestuurd door een energie management systeem. De batterij wordt gevuld als de stroomprijs laag is of als zonnepanelen overproduceren, en leeggetrokken in piekuren. Hoeveel dat scheelt, hangt af van je apparaten en je verbruik. Voor de netbeheerder is dat reden om in congestiegebieden vergoedingen te bieden voor het beschikbaar stellen van flexibel vermogen via demand response programmas.

Waarom je aansluiting een grens heeft

Veel woningen hebben een aansluiting van 3x25A. Daarmee kun je in theorie zo’n 17 kW tegelijk afnemen: drie fasen van 230 volt maal 25 ampère. Dat klinkt als veel, maar met een laadpaal, warmtepomp en inductiekookplaat zit je daar snel aan.

Gaat het verbruik over die grens, dan kan de hoofdzekering uitschakelen en zit je zonder stroom. Die zekering is van de netbeheerder, dus terugzetten kan niet altijd zelf. Een zwaardere aansluiting lost dat op, maar kost geld en verhoogt je vaste netbeheerkosten. Voor het net als geheel geldt hetzelfde principe op grotere schaal. De goedkoopste oplossing is meestal om pieken te voorkomen.

Rekenvoorbeeld van een drukke avond

Stel, je komt om 18:00 thuis en zet de auto aan een laadpaal van 11 kW. Tegelijk draait de warmtepomp op 2 kW en kook je op inductie met 4 kW. Samen is dat 17 kW, precies op de grens van je aansluiting.

Gaat de wasmachine er nog bij aan, dan wordt het krap. Met peak shaving laadt de laadpaal in de avond op een lager vermogen en schuift de rest naar na 23:00. Zo blijft het totaal onder de grens. Veel laadpalen kunnen dat automatisch, door het verbruik van de rest van het huis mee te meten. Dit heet ook wel dynamische vermogensregeling.

Het resultaat: geen uitvallende zekering, geen dure verzwaring en de auto is ’s ochtends toch vol. Met een dynamisch contract laad je dan bovendien op uren waarop stroom meestal goedkoper is.

Verschil met load shifting

Peak shaving en load shifting worden vaak door elkaar gebruikt, maar zijn niet hetzelfde:

• Peak shaving: aftoppen van pieken zonder ze noodzakelijk te verplaatsen. Vaak met behulp van een batterij die de piek absorbeert.
• Load shifting: verplaatsen van verbruik naar een ander tijdstip. Bijvoorbeeld de wasmachine van 19:00 naar 03:00.

Beide technieken kunnen worden gecombineerd via een slimme energiebenadering en leveren extra rendement op bij dynamische energietarieven. Voor wie zonnepanelen heeft en zich voorbereidt op het einde van de salderingsregeling per 2027, vormt peak shaving een belangrijke pijler om eigen verbruik te maximaliseren.

Veelgestelde vragen