Groepenkast
Vergelijk Energieleveranciers
Vul je postcode en huisnummer in en vergelijk alle energieleveranciers
De groepenkast, ook wel zekeringkast of meterkastpaneel genoemd, is het kastje waarin alle elektrische groepen van je woning samenkomen. Vanuit de groepenkast wordt de stroom van je meter verdeeld over de verschillende ruimtes en circuits in huis, elk beveiligd met een eigen stop of aardlekschakelaar. Een goed ingerichte groepenkast is essentieel voor veiligheid en voor voldoende capaciteit bij apparaten als een laadpaal, warmtepomp of krachtstroomaansluiting.
Wat zit er in een groepenkast?
Een moderne groepenkast bestaat uit een paar vaste onderdelen:
- Hoofdschakelaar: schakelt de volledige stroomtoevoer in of uit.
- Aardlekschakelaar(s): onderbreken automatisch de stroom bij lekstroom, ter bescherming tegen elektrocutie.
- Groepen (zekeringen): elk een eigen circuit, bijvoorbeeld voor de keuken, badkamer of buitenstopcontacten.
- Eventueel een aparte groep voor zware apparatuur: zoals een warmtepomp, laadpaal of elektrisch koken.
Hoeveel groepen heb je nodig?
| Type woning | Indicatief aantal groepen |
|---|---|
| Appartement (klein) | 4 tot 6 |
| Tussenwoning | 6 tot 9 |
| Vrijstaande woning | 9 tot 14 |
| Met laadpaal, warmtepomp of inductiekoken erbij | +1 tot 3 extra groepen |
Oudere woningen hebben vaak te weinig groepen voor het huidige aantal apparaten. Een verouderde groepenkast met stoppen in plaats van automatische zekeringen is bovendien minder veilig.
Wanneer moet de groepenkast vervangen of uitgebreid worden?
Een upgrade is vaak nodig bij:
- Aanschaf van een laadpaal, warmtepomp of zonnepanelen met een grote omvormer
- Een verouderde groepenkast met smeltstoppen in plaats van automaten
- Een verbouwing met extra stopcontacten of een nieuwe keuken
- Regelmatig doorslaande groepen door overbelasting
Wat een nieuwe groepenkast kost, hangt af van het aantal groepen en of er krachtstroom bij komt. Laat dit altijd door een erkend installateur doen en vraag vooraf een offerte.
Aardlekschakelaar, automaat of allebei?
In een groepenkast zitten twee soorten beveiliging die elk een ander gevaar afvangen. Een installatieautomaat schakelt een groep uit als er te veel stroom door de draden loopt. Dat gebeurt bij kortsluiting of bij overbelasting, bijvoorbeeld als waterkoker, oven en droger tegelijk op één groep draaien.
Een aardlekschakelaar let op iets anders. Hij vergelijkt de stroom die een groep in gaat met de stroom die terugkomt. Lekt er stroom weg, via een defect apparaat of via iemand die een kabel aanraakt, dan schakelt hij binnen een fractie van een seconde af. Op elke aardlekschakelaar zit een testknop. Druk daar een paar keer per jaar op om te controleren of hij nog werkt.
In oudere kasten beveiligt één aardlekschakelaar meerdere groepen tegelijk. Slaat hij door, dan valt een groot deel van het huis uit. Nieuwere kasten gebruiken vaak aardlekautomaten: één schakelaar per groep die beide functies combineert. Hoeveel groepen er achter één aardlekschakelaar mogen, staat in de installatienorm NEN 1010. Een erkend installateur deelt de kast daarop in.
Wat doe je als een groep doorslaat?
Schakelt een automaat uit, zet dan eerst een paar apparaten op die groep uit en schakel hem weer in. Blijft hij aan, dan was het waarschijnlijk overbelasting. Spreid zware apparaten dan voortaan over verschillende groepen. Soms slaat een groep pas na een tijdje door, bijvoorbeeld als de wasmachine gaat verwarmen. Let dus op welk apparaat op dat moment aan het werk is.
Slaat de aardlekschakelaar door, trek dan de stekkers van alle apparaten op die groepen uit het stopcontact. Zet de schakelaar weer aan en sluit de apparaten één voor één opnieuw aan. Het apparaat waarbij hij opnieuw uitschakelt, is vaak de boosdoener. Slaat hij ook zonder aangesloten apparaten door, schakel dan een installateur in.
Groepenkast en je energieverbruik
De groepenkast zelf verbruikt geen stroom, maar een goed ingerichte kast met voldoende capaciteit is wel een voorwaarde om apparaten zoals een warmtepomp of laadpaal veilig en efficiënt te gebruiken. Ga je verduurzamen, dan loont het om vooraf te checken of je groepenkast voldoende groepen en capaciteit heeft. Vergelijk daarnaast je energiecontract: met meer elektrische apparaten in huis maakt een scherp stroomtarief extra verschil. Bekijk de mogelijkheden via onze energievergelijker.
Veelgestelde vragen
Wat is een groepenkast?
De groepenkast is het kastje waarin alle elektrische groepen van je woning samenkomen. Vanaf hier wordt de stroom verdeeld over de verschillende ruimtes en circuits, elk beveiligd met een eigen automaat of aardlekschakelaar.
Hoeveel groepen heeft een gemiddelde woning?
Een tussenwoning heeft meestal 6 tot 9 groepen, een vrijstaande woning 9 tot 14. Met een laadpaal, warmtepomp of inductiekoken erbij komen er vaak 1 tot 3 groepen bij.
Wat kost een nieuwe groepenkast?
Dat hangt af van het aantal groepen en of er krachtstroom nodig is. Vraag een offerte bij een erkend installateur.
Wanneer moet ik mijn groepenkast vervangen?
Bij aanschaf van een laadpaal, warmtepomp of grote zonnepaneleninstallatie, bij een verouderde kast met smeltstoppen, of als groepen regelmatig doorslaan door overbelasting.
Is een oude groepenkast met stoppen onveilig?
Een groepenkast met ouderwetse smeltstoppen in plaats van automatische zekeringen en aardlekschakelaars voldoet niet aan de eisen die nu voor nieuwe installaties gelden. Laat een erkend installateur beoordelen of hij nog veilig is.